Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας

Από την Ελλάδα, με τρέλα

2011-11-01T22:01:00.002+02:00

Kριτική του διάσημου αργεντινού κριτικού κινηματογράφου Diego Trerotola στην σημαντικότερη ισπανόφωνη εφημερίδα της Λατινικής Αμερικής «Página/12» που συνίδρυσε και αρθρογραφεί ο κορυφαίος εν ζωή λατινοαμερικάνος συγγραφέας Eduardo Galeano («Οι ανοιχτές φλέβες της Λατινικής Αμερικής»)για την ταινία του Κώστα Ζάπα «Η Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας», μετά τη δημοσιογραφική της προβολή στο μοναδικό Α-category φεστιβάλ κινηματογράφου της Λατινικής Αμερικής, Mar del Plata International Film Festival (Argentina)

Pagina/12 Παρασκευή 28.10.2011

Από την Ελλάδα, με τρέλα

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μαρ δελ Πλάτα (Festival de Cine de Mar del Plata) φέρνει δύο νέες ταινίες του Έλληνα κινηματογραφιστή Κώστα Ζάπα, γεμάτες ανεξέλεγκτες καταστάσεις και λαγνεία.

Του Diego Trerotola

Αναμφίβολα, ένα από τα βασικά σκηνικά της πρόσφατης οικονομικής κρίσης ήταν το χρονικό της προαναγγελθείσης πτώσης της Ελλάδας, εξαιτίας μιας κυβερνητικής πολιτικής παραποίησης στοιχείων του χρέους και της ανάγκης εξωτερικού δανεισμού που δεν θα μπορούσε να αποπληρωθεί, καθώς και άλλων απελπιστικών καταστάσεων, οι οποίες πυροδότησαν μια σειρά κοινωνικών συγκρούσεων για λίγη δικαιοσύνη από ένα κράτος υποκριτικό που για χρόνια τρεφόταν από κακές πρακτικές.

Είναι κοινός τόπος το ότι οι άνθρωποι, σε περιόδους βαθιάς κρίσης, ξαναανακαλύπτουν τον εαυτό τους και επαναπροσδιορίζονται.

Αυτή ακριβώς είναι η περίπτωση του Κώστα Ζάπα, ενός Αθηναίου που ξεκίνησε τη νέα χιλιετία ως συγγραφέας, εκδίδοντας το πρώτο του μυθιστόρημα το 2001, και συνέχισε την καριέρα του ως κινηματογραφιστής, καταφέρνοντας, όχι μόνο να ταξιδέψουν οι ταινίες του σε σημαντικά φεστιβάλ κινηματογράφου, αλλά και να αναλάβει την παραγωγή της τρίτης ταινίας του από την «Τριλογία της οικογένειας», το 2008, η εταιρεία του Λαρς φον Τρίερ.

Ακολουθώντας τη λογική του επαναπροσδιορισμού, η τέταρτη ταινία του Ζάπα, γυρισμένη μετά τα δύο χρόνια κρίσης στην Ελλάδα, μετατρέπεται σε ένα είδος πανκ διαμαρτυρίας -από έναν επεκτατικό μικρόκοσμο- για την πολιτική κατάσταση της χώρας.

«Η Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας» είναι η πιο εκρηκτική φλέβα του λαμπρού Νέου Κύματος του ελληνικού κινηματογράφου, μια φλέβα που σπάει για να ανακτήσει μέρος της αποσταθεροποιητικής πολιτικά δύναμης που είχε το κίνημα Queer, το οποίο γεννήθηκε με την κρίση του AIDS στις Ηνωμένες Πολιτείες της περιόδου Ρίγκαν.

Όλος ο έρωτας και η μανία των κινηματογραφιστών που είχαν βγει για να κινηματογραφήσουν την πλευρά Β της μη δεσπόζουσας σεξουαλικότητας στις αρχές των ’90, μοιάζει, κατά έναν παράδοξο τρόπο, να ανασταίνεται στην «Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας», καθώς η ταινία έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός αυτοσχεδιαστικού παραληρήματος, σαν καταγραφή μιας αντισυμβατικής εξέλιξης της φυσικής έκστασης των δύο κεντρικών ηρώων της.

Η Κόκκινη Μαρία του τίτλου, μια τραβεστί α λα Κόπι [Αργεντινός σκιτσογράφος], με βεντάλια, μαργαριτάρια και πλατύγυρο καπέλο, που ξεσηκώνει τον Μπόι, έναν παρία ανώνυμο, λούμπεν και επιδειξία, από αυτούς τους αντικοινωνικούς τύπους που μόνιμα φτύνουν και τον παίζουν σαν να κάνουν μια κυριολεκτικά φαλλοκεντρική χειρονομία με θεατρικότητα του δρόμου.

Αυτό το ντούο -πρωταγωνιστής αποκλειστικός- είναι ένα είδος εγκληματικού διδύμου που εκτελεί κάποιες αφύσικες ερωτομανείς τελετουργίες, σαν εκδίκηση σε συνέχειες ενάντια σε κάθε καταπιεστική ιδεολογία, κάτι πολύ κοντινό στο μετα-πορνό του τελευταίου Μπρους ΛαΜπρους (Bruce LaBruce) με το ζόμπι, ακόμα και σπλάττερ, σινεμά του.

Για παράδειγμα, το ντούο φορτώνει μαχαιριές έναν παραστρατιωτικό που έχει στον αστράγαλό του τατουάζ με μια σβάστικα και ο οποίος έχει χτυπήσει με στυλιάρι τον Μπόι, κι από την άλλη μεριά κλέβει τυπικούς θεατές ενός γκέι-μπαρ, ηδονοβλεψίες, απαθείς μάρτυρες του παράξενου, που παρατηρούν με μια απόσταση σιχαμερή για να τονίσουν τη μη συμμετοχή τους.

Σε μια χρεωκοπημένη Ελλάδα, η ταινία είναι ένα ταξίδι σε μέρη ακατοίκητα και λιγότερο γραφικά της σημερινής Αθήνας: ένα λιμάνι με τεράστια κοντέινερς, βρομερές υπόγειες διαβάσεις, ανώνυμες βυζούδες, υπόγεια μπαρ δήθεν μοντέρνα με επένδυση από χάρντμπορντ.

Όλα διαπερνούνται από τη βιαιότητα της απελπισίας των πρωταγωνιστών, σε αναζήτηση της καθημερινής επιβίωσης, εκτοπισμένοι από την οικονομία, τόσο αυτήν του επίσημου θεσμού ΛΟΑΤ όσο και ενός καταφύγιου σε οποιαδήποτε μορφή πολιτισμού μέσα στο σύστημα της νεοφιλελεύθερης Ευρωζώνης.

Έχει πολλή από την αρχέγονη αδιάκοπη κραυγή, υπογραμμισμένη με το νεύρο μιας φορητής κάμερας που δεν βρίσκει κέντρο για τα φλου κάδρα της.

Έχει ένα πόστερ του Λένιν στον τοίχο του ασφυκτικού διαμερίσματος της Κόκκινης Μαρίας, όπου ξαφνικά η σημαία του Ρώσου ηγέτη ταυτίζεται με το χρώμα του χυμένου αίματος.

Έχει σκηνές ανεξέλεγκτου, ζωώδους σεξ, με χαρακτήρα ερασιτεχνικής πορνογραφίας, όπου, παρόλο που η ταινία μοιάζει να καταγράφει αγωνία περιπλανώμενου πρωτογονισμού χωρίς σκοπό, προβάλλει επίσης την απελπισμένη κραυγή της να ανήκει σε εκείνη την παράδοση του ριζοσπαστικού queer σινεμά, στην οποία θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνονται το οργιαστικό συμπόσιο του Τζάκ Σμίθ (Jack Smith), ο σκληρός ερωτισμός του Ρας Μάγιερ (Russ Meyer), η κωμική και φυλετική εσχατολογία του πρώιμου Τζον Γουότερς (John Waters), η αντισυμβατική περφόμανς των γουορχολιανών σούπερσταρ, το τυχοδιωκτικό περιθώριο του Γκρεγκ Αράκι (Gregg Araki), ιδιαίτερα στο κύριο έργο του The Living End (1991), στο οποίο συμμερίζεται το ανατρεπτικό πνεύμα, πολιτικά ενοχλημένο από την κατάχρηση της βίας και του σεξ.

Μπορεί «Η Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας» να μην έχει όλη τη διακύμανση αυτού του καταλόγου αναρχικών queer, αλλά, ως σταγόνα ενός Νέου Κύματος, έχει τη δύναμη να καταλήξει σε τσουνάμι.

Η Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας και οι Μικρές Ελευθερίες, σκηνοθετημένες και οι δύο από τον Κώστα Ζάπα, προβάλλονται στη θεματική «Ελλάδα: να κινηματογραφείς σε καιρούς κρίσης», του προσεχούς Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μαρ δελ Πλάτα, από 5 έως 13 Νοεμβρίου. Περισσότερες πληροφορίες: www.mardelplatafilmfest.com

(Ευχαριστούμε για την μετάφραση την κυρία Αγαθή Δημητρούκα)

πρωτότυπο κείμενο:

http://www.pagina12.com.ar/diario/suplementos/soy/1-2182-2011-10-28.html

Πρώτη παρουσίαση: "Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

2010-10-24T22:04:00.001+03:00

Επιτέλους, αφυπνιστείτε!

Τέχνες

Πρώτη παρουσίαση: "Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας”

Του Αλέξη Ν. Δερμεντζόγλου

Στο 23ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, που διεξάγεται στην Αθήνα ως τις 30 Οκτωβρίου, ένα από τα μεγάλα βραβεία διεκδικούσε η “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” του Κώστα Ζάπα, η οποία δυστυχώς αποσύρθηκε για τεχνικούς λόγους.Έτσι, η σημερινή πρώτη παρουσίαση του φιλμ διεκδικεί να διατυπώσει κάποιες πρώτες σκέψεις, πριν ακόμη το φιλμ προβληθεί επίσημα και αναγγελθεί η διανομή του.
Σε ηλικία ωριμότητας ο σκηνοθέτης, στα 41 του ήδη, έχει πάρει εγκωμιαστικές κριτικές στο εξωτερικό για τις προηγούμενες ταινίες του “Uncut family”, “The last porn movie”, “Μικρές ελευθερίες”. Θεωρήθηκε από ξένους κριτικούς ως η ελληνική εξαίρεση. Κι εγώ τον έχω ήδη αναφέρει αρκετές φορές στην πορεία μιας αλλαγής πλεύσης της εθνικής κινηματογραφίας. Νομίζω βάσιμα πλέον πως ο Κώστας Ζάπας, μαζί με τον Γιώργο Λάνθιμο και την Αθηνά Τσαγγάρη, διεκδικεί την πρωτοπορία για πολλές αλλαγές στο κινηματογραφικό μας τοπίο.

Με πολλές φιλοδοξίες
Έχω ήδη σημειώσει τη σκληρή θεματολογία, τη διαπραγμάτευση της οικογένειας ως νοσογόνου παράγοντα, άλλες αντιλήψεις για τη διεύθυνση των ηθοποιών και για την ελληνικότητα.
Το εθνικό σινεμά επιχειρεί να διασυνδεθεί με τις μνήμες του παγκόσμιου, αλλά και να λειτουργήσει αυτόνομα από τις νευρώσεις και τις στρεβλώσεις μέσα στο διεθνές φιλμικό σύμπαν.
Αν από τη Δανία είχαμε μιλήσει για τον Λαρς Φον Τρίερ και το Δόγμα, τώρα στην Ελλάδα υπάρχει μια άλλη τάση, ένα ρεύμα, ένα κύμα. Ο κ. Ζάπας δείχνει πως φιλοδοξεί να είναι ένας “ολοκληρωμένος δημιουργός”. Σενάριο και σκηνοθεσία δικά του, ενώ και πολλές υψηλές κατασκευαστικές αξίες στην “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” φέρουν την υπογραφή του. Να σημειώσω την εξαίρετη, “πεσμένη”, καταθλιπτική, άκρως λειτουργική φωτογραφία. Τα ντεκόρ ενταγμένα στο κλίμα. Και οι επιλογές των χώρων σίγουρα πολύ ψαγμένες.

Οι σημασίες της... κάμερας
Η “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” είναι σαφώς μια πολιτική ταινία μέσα από την κοινωνικότητα και τις ανησυχίες της. Η ιδεολογία, ενταγμένη μέσα σε υπαρξιακές αγωνίες, εξετάζει το κενό της ως συνάρτηση μιας σύγχρονης απελπισίας και απώλειας.
“Η επανάσταση πέθανε, πάντα πεθαίνει”, μονολογεί συνεχώς η κόκκινη Μαρία και έτσι δίνει και στο μοτίβο του φιλμ έναν κώδικα για καλύτερη κατανόηση και μέθεξη.
Παράλληλα, η “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” είναι μια ταινία αναρχική αλλά και γεμάτη οργή για όλα αυτά που μας δυναστεύουν και μας σκλαβώνουν.
Θέλω να σημειώσω την ειδική σημασία των μουσικών ενθέσεων και επιλογών, αλλά και τις ιδιόρρυθμες κινήσεις της κάμερας, που δωρίζουν κάποια ειδική σημασία. Αυτά τα κινηματογραφικά πετάγματα (από την κάμερα) προσφέρουν και μια άλλη τεχνική για τη θέαση.
Ο Κώστας Ζάπας συνεχίζει το έργο του από εκεί όπου το άφησε με την προηγούμενη ταινία του, προκαλώντας, αλλά όχι για δημαγωγικούς λόγους. Συνεχίζει να ερευνά το κινηματογραφικό μέσο, ατενίζοντας το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον τόσο ιδεολογικών, κοινωνικών ρευμάτων όσο και κινηματογραφικών μνημών.
Ο Παζολίνι και ο Φασμπίντερ είναι οι πιο αναγνωρίσιμες από εμένα επιρροές, με την κινηματογράφηση να ξεφεύγει διακριτικά από το ρεαλιστικό και να απογειώνεται προς το σημαινόμενο.

Οι δύο ήρωες
Ενώ η ταινία είναι απόλυτα κατανοητή ως πλοκή και εξέλιξη, με όλες τις τεχνικές της διαδικασίας της δημιουργεί παραπομπές, αναφορές και κριτικές στάσεις. Ο τρόπος που εκφράζονται οι ηθοποιοί και υποδύονται δημιουργεί μια νέα αντιληπτικότητα για τα πράγματα και το σινεμά. Μέσα από τους δύο ήρωες (τον ηλικιωμένο και τον νεαρό) αναπτύσσεται μια έντονη δυναμική, που αποφεύγει τις ρητορείες και καταλήγει στην άποψη.
Με μια παραβολική ματιά συμφωνώ πως έτσι ακριβώς είναι η σύγχρονη κοινωνία, όπως καταγράφεται στην “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας”. Δεν υπάρχουν τυπικά ρεαλιστικά δεδομένα, αλλά οι νοήμονες αμέσως νιώθουν, καταλαβαίνουν, εισπράττουν.

Στρατευμένος κινηματογραφιστής
Τα χαρακτηριστικά αυτής της κοινωνίας είναι η βία και ο φόβος της μπρος στο άλλο που αναγνωρίζεται ως επικίνδυνο. Όσο για το γενικό, το περιρρέον πολιτικό κλίμα, εκφράζεται μια σαφή ρευστότητα, αυτή τη σύγχυση, το ασαφές και το “σκοτεινό” που την εκπροσωπεί. Αν η πολιτική πέθανε, τι συμβαίνει με την ιδεολογία; Βρίσκεται σε ένα κώμα, μια διαρκή ύπνωση.
Έτσι νομίζω πως η “Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας” είναι μια ακόμη προσπάθεια του Κώστα Ζάπα να μας αφυπνίσει με τα κινηματογραφικά του όπλα. Του αναγνωρίζω συνέχεια και συνέπεια, που για μένα είναι ύψιστες αρετές για τον δημιουργό, τον διανοούμενο. Κατά τα άλλα, λίγο εξωφιλμικό αλλά τελικά μέσα στο θέμα.
Τι είναι ακριβώς η σύγχρονη ηθική (ιδίως) ως οικονομική κρίση που σαρώνει τη χώρα; Ακριβώς το τελικό σύμπτωμα μιας εσωτερικής σήψης που για την αντιμετώπισή της δεν αφυπνιστήκαμε έγκαιρα. Ο Κώστας Ζάπας, πέρα από τις αισθητικές καινοτομίες του, είναι ένας στρατευμένος κινηματογραφιστής και συνεχίζει απτόητος.

Υ.Γ. Ευχαριστώ τον δημιουργό και τον παραγωγό για την έγκαιρη ιδιωτική προβολή της ταινίας.

Άρθρο του Αλέξη Δερμεντζόγλου στην Κυριακάτικη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 12.9.10

2010-09-12T23:59:00.001+03:00

Άρθρο του Αλέξη Δερμεντζόγλου στην Κυριακάτικη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 12.9.10:

ΜΟΛΙΣ ΤΕΛΕΙΩΣΕ η νέα ταινία του Κώστα Ζάπα «Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας», με συνταρακτική υπόθεση – όπως συζητιέται, είναι η πρώτη ελληνική πολιτική ταινία μετά τον «Θίασο». Κατά την άποψή μου, ο Κώστας Ζάπας κόμισε στον ελληνικό κινηματογράφο καινοτομίες, αισθητικές αφηγηματικές αντιλήψεις και νέες προσεγγίσεις για τη διεύθυνση των ηθοποιών. Άνοιξε έναν νέο δρόμο, που ακολούθησαν οι Λάνθιμος και Τσαγγάρη.

Αφιέρωμα του Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου σε Φούλερ και Ζάπα (21 -31 Οκτωβρίου 2010

2010-09-12T23:41:00.005+03:00

Σάμιουελ Φούλερ και Κώστας Ζάπας στο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κιν/γράφου

«Το σινεμά είναι πεδίο μάχης. Αγάπη, μίσος, βία, δράση, θάνατος… Σε μία λέξη, συναίσθημα».

Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου παρουσιάζει ένα αφιέρωμα στον πρωτεργάτη του ανεξάρτητου αμερικανικού σινεμά, τον Σάμιουελ Φούλερ.Δημιουργός εξαιρετικά παραγωγικός αλλά παραγνωρισμένος, ο Φούλερ είναι το σημείο αναφοράς σκηνοθετών όπως ο Τζιμ Τζάρμους, ο Κουέντιν Ταραντίνο αλλά και ο Μάρτιν Σκορσέζε.Το 23ο Πανόραμα τον τιμά με την προβολή πέντε από τις πρώτες ταινίες του, δίνοντας για πρώτη φορά την ευκαιρία στο ελληνικό κοινό να έρθει σε επαφή με το σπουδαίο έργο του.

Η Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας

Το 23ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου πρόκειται, επίσης, να παρουσιάσει σε πρώτη προβολή τη νέα ταινία του Κώστα Ζάπα, με τίτλο Η Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας.

Η ταινία συμμετέχει στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα της φετινής διοργάνωση
ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Σε μια πόλη, με heavy metal μουσική και τη φωνή της Μαρία Κάλλας να στοιχειώνει τους ήρωες, ένας ηλικιωμένος άντρας, πρώην τρομοκράτης, που ντύνεται γυναίκα, «η κόκκινη Μαρία», ζει χωρίς νόμους και κρύβεται στο περιθώριο σαν πόρνη και διασκεδαστής, χορεύοντας στα cafe παλιούς, ξεπερασμένους χορούς, για τους θαμώνες, που του δίνουν λεφτά. Στο δρόμο συναντά ένα νεαρό αγόρι που μένει εκεί σα χαμίνι, ετοιμοθάνατο από επίθεση νεοφασιστών, που ζουν στην ίδια πόλη.

Το αγόρι, εξαρτημένο από το αλκοόλ, ακούει τη φωνή της Μαρίας Κάλλας, μιλάει με τη νεκρή ντίβα, με τη μάνα που του λείπει. Σε overdose ονειρεύεται τον τέλειο κόσμο.

«Η κόκκινη Μαρία» σώζει το αγόρι και του μαθαίνει τη δουλειά. Για να επιβιώσουν μπουκάρουν σε cafe, δίνοντας παραστάσεις που μιλούν για ένα νέο πολιτικό Θεό, για το πολιτικό λάθος του Θεού και για το τέλος της ιδεολογίας. Ο κόσμος τους είναι άγριος. Κι αστείος. Μαζί γίνονται ο μάγος της φυλής, ο ιερός τρελός, ο αντάρτης. Ζουν μια μαγική προσωπική επανάσταση. Όμως μια σειρά από φόνους θα τους κάνουν από ιδεολόγους, κατά συρροή δολοφόνους.

Λίγα λόγια για τον Σκηνοθέτη

Ο Κώστας Ζάπας γεννήθηκε στην Αθήνα. Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, The Last Porn Movie, έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ (Αύγουστος 2006) και παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κίεβο.

Η τρίτη ταινία του Μικρές Ελευθερίες χρηματοδοτήθηκε από τη Zentropa, την εταιρεία διεθνών κινηματογραφικών πωλήσεων που ανήκει στον Λαρς Φον Τρίερ.

Το περιοδικό Cineuropa τον χαρακτήρισε ως «έναν από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους διεθνείς σκηνοθέτες του σινεμά του δημιουργού», η έγκριτη βρετανική εφημερίδα The Guardian τον θεωρεί ως «έναν από τους πρωταγωνιστές της ανερχόμενης ελληνικής κινηματογραφικής γενιάς» και η γαλλική L’Humanite αναφέρει τον Κώστα Ζάππα ως «την ελληνική εξαίρεση».

εφημερίδα "Καθημερινή"

ΤΟ ΠΟΣΤΕΡ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ

2010-09-07T12:40:00.000+03:00

Η ΑΝΤΑΡΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΜΑΡΙΑΣ

2010-07-25T23:53:00.008+03:00

ΜΙΑ ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΖΑΠΑ/ A FILM BY COSTAS ZAPAS

τρέιλερ ταινίας : http://www.youtube.com/watch?v=3hJFp2PF9tQ
νεα στο facebook : http://www.facebook.com/group.php?gid=144956478850746&v=info#!/profile.php?id=100001324946291&v=info

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Σε μια πόλη, με heavy metal μουσική και τη φωνή της Μαρία Κάλλας να στοιχειώνει τους ήρωες, ένας ηλικιωμένος άντρας, πρώην τρομοκράτης, που ντύνεται γυναίκα, «η κόκκινη Μαρία», ζει χωρίς νόμους και κρύβεται στο περιθώριο σαν πόρνη και διασκεδαστής, χορεύοντας στα cafe παλιούς, ξεπερασμένους χορούς, για τους θαμώνες, που του δίνουν λεφτά. Στο δρόμο συναντά ένα νεαρό αγόρι που μένει εκεί σα χαμίνι, ετοιμοθάνατο από επίθεση νεοφασιστών, που ζουν στην ίδια πόλη. Το αγόρι, εξαρτημένο από το αλκοόλ, ακούει τη φωνή της Μαρία Κάλλας, μιλάει με τη νεκρή ντίβα, με τη μάνα που του λείπει. Σε overdose ονειρεύεται τον τέλειο κόσμο. «Η κόκκινη Μαρία» σώζει το αγόρι και του μαθαίνει τη δουλειά. Για να επιβιώσουν μπουκάρουν σε cafe, δίνοντας παραστάσεις που μιλάνε για ένα νέο πολιτικό Θεό, για το πολιτικό λάθος του Θεού και για το τέλος της ιδεολογίας. Ο κόσμος τους είναι άγριος. Κι αστείος. Μαζί γίνονται ο μάγος της φυλής, ο ιερός τρελός, ο αντάρτης. Ζουν μια μαγική προσωπική επανάσταση. Όμως μια σειρά από φόνους θα τους κάνουν από ιδεολόγους, κατά συρροήν δολοφόνους.
ΠΡΩΤΑΓΟΝΙΣΤΟΥΝ: Αντώνης Παπαδόπουλος, Χρήστος Βερνίκος, Κώστας Κουρτάρας, Χάρης Φλουσκούνης, Τριανταφυλλιά Δημητριάδη, Βαγγέλης Ράπτης, Γιώργος Γαβαλάς, Αιμιλία Κουγιά, Ελένη Κωλέττη, Ελένη Νταλάκα, Μαρία Παντέμη, Martin Andree , Αλέξανδρος Ραπτοτάσιος, Αλέξανδρος Σπανίδης, Loucas Touliatos, Ευαγγελία Χάλαρη, Μιχαήλ Χριστοφίνης, Alex Kelly, Loreta Mackoley, Julian Triandafyllou, Χρυσάφω Αρβανίτη, Κωνσταντίνος Κουντούρης, Πολυξένη Κουτεντάκη, Πάολα Πλααβίδη ,Κατερίνα Πούτου, Μαρίνος Σταθόπουλος,
Κάμερα/Σενάριο/Σκηνοθεσία: ΚΩΣΤΑΣ ΖΑΠΑΣ
Μουσική: Αλέξανδρος Σπανίδης, Ασημάκης Ρέππας
Τραγουδούν: Alex S, Αλεξάνδρα Μισαηλίδου
Ηχοληψία & sound design: Ηλίας Φλάμμος
Κάστινγ: Athenscasting
Βοηθός Μοντάζ & τραίλερ: Λούκας Τουλιάτος
Βοηθός παραγωγής: Αιμιλία Κουγιά
Επεξεργασία εικόνας: Studio 37
Επεξεργασία ήχου: Silicon Factory
Παραγωγός: Γρηγόρης Αθανασίου
Μια παραγωγή της MINUS PICTURES

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ
το «ΒΙΟΣ», τον Βασίλη Χαραλαμπίδη και την Γαβριέλλα Τριανταφύλλη, το «Νηπιαγωγείο» και τον Κώστα Τρίκκα, το «Κ44», τον Βασίλη Ρεϊση και τον Βασίλη Μωράτη, το «DASEIN» και τους Δημήτρη Γούναρη και Κώστα Γούναρη, τον Φίλιππο Πατσάκη, τον Μιχάλη Φωκιανό, την Α &Δ Λατσινός ΕΠΕ, την ταβέρνα «Ροζαλία», την Άλμα Φρόκου, την Νικόλ Ντρίζη, την Sophie Goldet, την Δήμητρα Δότση και τον Ανταίο Χρυσοστομίδη.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΩΣΤΑ ΖΑΠΑ
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969.
Tο ευρωπαϊκό κινηματογραφικό περιοδικό Cineuropa τον χαρακτήρισε ως «έναν από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους διεθνείς σκηνοθέτες του σινεμά του δημιουργού», η έγκριτη βρετανική εφημερίδα The Guardian τον θεωρεί ως «έναν από τους πρωταγωνιστές της ανερχόμενης ελληνικής νέας κινηματογραφικής γενιάς» και η γαλλική L’Humanite αναφέρει τον Κώστα Ζάπα ως «την ελληνική εξαίρεση» (Michele Levieux).
Από τον Μάιο του 2007 και ύστερα από συμφωνία που υπεγράφει ανάμεσα στην ZENTROPA, εταιρία παραγωγής του Λαρς φον Τριερ, το σύνολο του έργο του εκπροσωπείται από την εταιρία διεθνών κινηματογραφικών πωλήσεων της Zentropa, την TRUST FILM SALES.
Η ZENTROPA χρηματοδότησε επίσης την τρίτη του ταινία «ΜΙΚΡΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΕΣ», που κατά το Cineuropa «μας θυμίζει πόσο δυνατό όπλο μπορεί να είναι η τέχνη, όταν γίνεται από εξαιρετικά ταλαντούχους σκηνοθέτες», ενώ κατά την Sevenfilmgallery η ταινία “Μικρές ελευθερίες” είναι «ένα αριστουργηματικό κινηματογραφικό πορτρέτο μιας Ελλάδας που δεν έχει άλλος τολμήσει να περιγράψει με την ίδια χειρουργική ωμότητα», ενώ για το Screen Daily αποτελεί μια « ανορθόδοξη, πρωτοποριακή ιστορία γύρω από τις οικογενειακές σχέσεις».
Η δεύτερη μεγάλου μήκους ταινίας του, «The last porn movie», έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ (Αύγουστος 2006) και μετά την ελληνική της πρεμιέρα στις «Νύχτες Πρεμιέρας» παρουσιάστηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Κιέβου, στα Διεθνή Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κύπρου, της Θεσσαλονίκης καθώς του Μανδράς (Ινδία),όπου έγινε και η πρώτη ρετροσπεκτίβα του έργου του Κώστα Ζάπα με την παρουσίαση και των δύο ταινιών του. Μετά τη συμμετοχή της στο Διεθνές Φεστιβάλ του Μόντρεαλ, η ταινία «THE LAST PORN MOVIE» του Κώστα Ζάππα ζητήθηκε επίσημα από τον Ελιέ Καστιέλ, πρόεδρο της Ένωσης Κριτικών του Μόντρεαλ, εκδότη του γαλλόφωνου κινηματογραφικού περιοδικού Séquences και πανεπιστημιακού λέκτορα, για να την διδάξει στο τμήμα κινηματογράφου του κρατικού πανεπιστημίου του Μόντρεαλ.
Το 2004 ολοκλήρωσε την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία, Uncut Family, που παρουσιάστηκε στο 45ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης σε ειδικό τιμητικό αφιέρωμα μαζί με την τελευταία ταινία του Θεόδωρου Αγγελόπουλου.
Το μυθιστόρημά του Μπλε Καρδιά εκδόθηκε το 2001 από τις εκδόσεις Κέδρος. Υπότροφος του Arista Story Editing Workshop, το σενάριο της «Μπλε Καρδιάς» επιλέχθηκε από το Ελληνικό Κέντρο Βιβλίου ως ένα από τα πέντε καλύτερα ελληνικά σενάρια για το 2005.
Φιλμογραφία
2008 Μικρές Ελευθερίες
2006The last porn movie
2004 Uncut Family

Φωτογραφίες "Η Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας"

2010-07-25T23:29:00.000+03:00

ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΡΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΜΑΡΙΑΣ

2010-07-25T12:42:00.000+03:00

Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΚΕΡΣΑΝΙΔΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΑΡΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΜΑΡΙΑΣ

2010-07-25T12:23:00.000+03:00

Η ΑΝΤΑΡΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΜΑΡΙΑΣ

Η ελευθερία είναι για τους γενναίους

«Μα εγώ μ’ έναν άγριο περήφανο χορό

σαν αετός πάνω απ’ τις λύπες θα πετάξω.

Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ» (Τρύπες)

Πέρα από τις συμβάσεις, στο περιθώριο του νόμου και της καθημερινής σύμβασης. Στο χώρο που ο άνθρωπος διεκδικεί την προσωπική του ελευθερία κόντρα στο θεριό που τον καταδυναστεύει. Εκεί που πρέπει να αποδείξεις πως είσαι άξιος της ελευθερίας, που έχει τίμημα ακριβό αλλά αξίζει να το δώσεις. Εκεί που το κλάμα γίνεται άγριος χορός και ο φόβος αετός που πετάει ψηλά, μακριά από τη θλιβερή κυριαρχία του «πρέπει», στο βασίλειο της επιθυμίας όπου το «θέλω» σέρνει το χορό. Εκεί θα συναντήσουμε την αντάρτισσα Μαρία που αφού διεκδίκησε τη ζωή τώρα διεκδικεί με γενναιότητα το θάνατό της, την ελευθερία της.
Ο τρομοκράτης με τα βαμμένα ξανθά μαλλιά

Συνάντησα το Γρηγόρη Αθανασίου στα Εξάρχεια. Εκεί μου μίλησε για την ταινία. «Είναι πολιτική αλλά όχι σαν αυτές που ξέρουμε. Νομίζω πως θα ενοχλήσει με το θέμα της», μου είπε. Την επόμενη μέρα μου έστειλε πληροφορίες και φωτογραφίες. Ο Γρηγόρης είναι ο παραγωγός, η ταινία λέγεται «Η ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας» και σκηνοθέτης είναι ο Κώστας Ζάππας. Τα γυρίσματα τελείωσαν, όπως μου είπε. Διαβάζοντας το υλικό κατάλαβα πως πρόκειται για μια ταινία αιρετική, πέρα από αυτό που μπορεί να αντέξει το στομάχι των καθωσπρέπει. Εμ, βέβαια, που να το αντέξει ο μικροαστούλης το γεγονός πως ήρωας της ταινίας είναι ένας τρομοκράτης ο οποίος παρέμεινε ασύλληπτος. Και να ήταν μόνο αυτό! Αυτός, λοιπόν, ο τρομοκράτης, κρύβεται στην καρδιά της πόλης, μεταμφιεσμένος σε γυναίκα με το όνομα Μαρία, δίνει παραστάσεις σε διάφορα καφέ και εκπορνεύεται! Βαμμένα μαλλιά ξανθά, έντονο μακιγιάζ, μίνι, ψηλοτάκουνα και η παράσταση αρχίζει. Μια μέρα βρίσκεται μπροστά του ένα αγόρι, ένα αγόρι ετοιμοθάνατο, θύμα επίθεσης από νεοναζί. Το αγόρι είναι αλκοολικό, η Μαρία το σώζει. Και μετά του ζητά αντάλλαγμα: να τον/την σκοτώσει. Αλλά ο μικρός δεν μπορεί να το κάνει και οι δυο τους αρχίζουν να δίνουν μαζί παραστάσεις. Παραστάσεις που μιλάνε για ένα νέο πολιτικό Θεό. Για το πολιτικό λάθος του Θεού. Ο κόσμος τους είναι άγριος. Κι αστείος. Μαζί γίνονται ο μάγος της φυλής, ο ιερός τρελός, ο αντάρτης. Ζουν μια μαγική προσωπική επανάσταση. Μια επανάσταση στα όρια της προσωπικής ελευθερίας. Κι αν αναζητάτε απαντήσεις για την ερωτική συμπεριφορά της Μαρίας, η απάντηση που δίνει ο σκηνοθέτης είναι πως αν και έχει ερωτικές επαφές με άντρες δεν είναι ομοφυλόφιλος, απλά ξεπερνά την τρέχουσα ηθική.

Ε. λοιπόν, αναγνώστες μου, κάτι δεν πάει καλά εδώ. Ο Κώστας Ζάπας παίζει με τη φωτιά, βγάζει τη γλώσσα στην «ιδεολογία» του «πρέπει» και μπλα μπλα, και χλευάζει χωρίς αιδώ θρησκεία και κράτος. Έτσι διεκδικεί, όπως λέει, «τις μικρές ελευθερίες της καθημερινότητας», υποστηρίζοντας πως καμία επανάσταση δεν μπορεί να πετύχει, άρα αυτό μας μένει να κάνουμε. Και εδώ έρχεται το μεγάλο ερώτημα, η μεγάλη πρόκληση. Πως απαντά ένας αριστερός σε αυτήν την άποψη; Εδώ σας θέλω συντρόφια μου! Και αν θέλουμε να είμαστε εντάξει, πρέπει να παραδεχτούμε πως πέρα από τη μεγάλη επανάσταση που θα αλλάξει τον κόσμο, χρειάζεται πρώτα να δούμε τι γίνεται με εμάς τους ίδιους. Και αναρωτιέμαι πως μπορούμε να υποστηρίζουμε πως θα αλλάξουμε τον κόσμο όταν εμείς παραμένουμε ίδιοι κι απαράλλαχτοι; Πως, ρε γαμώ το, να αναποδογυρίσει ο κόσμος, όταν η αριστερά στέκει αμήχανη και δεν τολμάει να αλλάξει τον εαυτό της; Δεν τολμάει να βγάλει τη γλώσσα στην καθωσπρέπει άσκηση της πολιτικής και πελαγοδρομεί πατώντας σε δύο βάρκες; Μήπως πρέπει να φορέσουμε ξανθιές περούκες και ψηλοτάκουνα και να ξαμοληθούμε στους δρόμους, να γίνουμε κόκκινες Μαρίες, αμφισβήτησης και ανατροπής; Δεν ξέρω, απάντηση δεν έχω, όμως είμαι σίγουρος πως για να κάνεις ένα βήμα μπροστά χρειάζονται συγκρούσεις και ρήξεις για να γεννηθεί το νέο. Αυτό δεν είναι διαλεκτική;

Λοιπόν, επειδή μάλλον έχω ξεφύγει, επαναφέρω τον εαυτό μου στην τάξη (τι λέξη κι αυτή!) και υπενθυμίζω πως το κείμενο αυτό γράφτηκε με αφορμή την ταινία του Κώστα Ζάπα «Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας» που θα προβληθεί προσεχώς.

Πληροφορίες για την ταινία

Ο Κώστας Ζάπας δεν είναι άγνωστος στους αναγνώστες της Εποχής. Είχα ξαναγράψει για την προηγούμενη ταινία του «Μικρές ελευθερίες», που με είχε εντυπωσιάσει με την τόλμη της τόσο σε ιδεολογικό όσο και καλλιτεχνικό επίπεδο.

Στο ρόλο της «κόκκινης Μαρίας» ο Αντώνης Παπαδόπουλος, γνωστός από την ερμηνεία του ως «πατέρας» στις «Μικρές ελευθερίες», κι ο πρωτοεμφανιζόμενος ηθοποιός Χρήστος Βερνίκος. Παίζουν ακόμη οι Κώστας Κουρταράς, Χάρης Φλουσκούνης, Τριανταφυλλιά Δημητριάδη, Βαγγέλης Ράπτης, Άλεξ Κέλι κ.α.

Η μουσική είναι των Αλέξανδρου Σπανίδη και Ασημάκη Ρέππα. Αυτοί έχουν γράψει το τραγούδι που ακούγεται όταν οι δύο πρωταγωνιστές γλυτώνουν από επίθεση νεοναζί τραγουδώντας «Αν η ζωή είναι με τους νεκρούς, τότε γιατί να είμαστε καλοί με τους ζωντανούς;».

Παρόλα αυτά, «Καλά Χριστούγεννα» από την Κόκκινη Μαρία και λοιπούς κόκκινους που περιφέρονται από δω κι από κει σε διάφορες κόκκινες εκδηλώσεις εντός ή εκτός πολιτικού πλαισίου. Η στήλη, μέρες που είναι, αγαπάει τους πάντες άνευ διακρίσεων!

Η ΕΠΟΧΗ 20 Δεκεμβρίου 2009

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Κ. ΖΑΠΑ ΣΤΑ «ΝΕΑ»: Οι διανοούμενοι έχουν υποταχθεί πια στο κράτος

2010-07-25T12:14:00.001+03:00

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Κ. ΖΑΠΑ ΣΤΑ «ΝΕΑ»

«Οι διανοούμενοι έχουν υποταχθεί πια στο κράτος»

Του Παύλου Θ. Κάγιου

«Αρνήθηκα να είμαι κρατικοδίαιτος επαναστάτης» λέει ο σκηνοθέτης, που ετοιμάζει την ταινία «Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας»

«Η “Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας” είναι μια πολιτική ταινία, αστεία και τραγική όπως η ίδια η ζωή», λέει ο Κώστας Ζάπας για τη νέα ταινία που ετοιμάζει και που θα βγει μετά το αφιέρωμα «Τριλογία της οικογένειας», το οποίο οργανώνει στο έργο του η Ταινιοθήκη.

Στην ταινία ένας πρώην τρομοκράτης (Αντώνης Παπαδόπουλος), που ντύνεται ως «κόκκινη Μαρία» και κρύβεται στο περιθώριο, συναντά ένα χαμίνι ετοιμοθάνατο από επίθεση νεοφασιστών. Το σώζει και ζουν μαζί χωρίς νόμους, μπουκάροντας σε καφέ και δίνοντας παραστάσεις για την πολιτική και τον Θεό.

Η «Ανταρσία της κόκκινης Μαρίας» επαναφέρει τον πολιτικό λόγο σε καιρούς οικονομικής κρίσης. «Από τον πολιτικό άνθρωπο της ιδεολογίας περνάμε στον υπεράνθρωπο των ενστίκτων, μια μετάβαση που καταργεί τον πολιτισμό και εν τέλει την δημοκρατία» παρατηρεί.

«Πεθάναμε από μέσα» λέει κάπου η «κόκκινη Μαρία» κοιτώντας μια αφίσα του Λένιν. «Ξέρετε, η “κόκκινη Μαρία” είναι ένας πρώην ιδεολόγος, ανήκει στη γενιά που είδε τα πολιτικά της πρότυπα να καταρρέουν, το όραμά της να γίνεται θηριωδία. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Όταν η ιδεολογία παραβιάζεται, γεννιέται ένα νόθο πολιτικό πρότυπο».

Κράτος και παρακράτος στην Ελλάδα συγκοινωνούν απροκάλυπτα, υποστηρίζει ο σκηνοθέτης Κώστας Ζάπας. «Η Ελλάδα μου θυμίζει τα αμερικανικά συνδικάτα του Μεσοπολέμου, που ενώ παρέλυσαν την Αμερική με την απεργία τους για έναν πιο δίκαιο κόσμο, τελικά καθοδηγούνταν από μαφιόζους που χρησιμοποιούσαν τους εργάτες για τον προσωπικό τους πλουτισμό».

Δεν θέλετε να κάνετε «κλασικές ταινίες»;

Μόνο εδώ ξενίζει ο κινηματογράφος μου, όχι στο εξωτερικό. Μου ζητούν κατά κάποιον τρόπο δήλωση κινηματογραφικού φρονήματος. Οι Έλληνες διανοούμενοι είναι πια υποταγμένοι στους κρατικούς μισθούς.

Πάλι θέλετε να προκαλέσετε;

Οι ταινίες μου είναι ένας καθρέφτης, καθένας βλέπει το είδωλό του. Γι΄ αυτό θυμώνουν. Η «κόκκινη Μαρία» τραγουδάει: «Ο θεός είναι το κράτος». Στην ορθόδοξη Ελλάδα κάποιοι θα θυμώσουν. Όμως η θρησκεία ήταν αυτή η οποία επινόησε τους πρώτους νόμους που έγιναν οι αρχές του κράτους. Ο θεός γεννάει το κράτος. Ο κάθε θεός. Το όποιο κράτος. Από τη χριστιανική Ευρώπη των θρησκευτικών εγκλημάτων μέχρι τον μουσουλμανικό κόσμο του σήμερα και τη θρησκευτική τρομοκρατία. Γιατί ο θεός είναι ένα πολιτικό λάθος.

Μόνο οι κυβερνήσεις φταίνε για όλα; Ο λαός είναι αθώος;

Πρόκειται για συγκοινωνούντα πολιτικά δοχεία. Το δωμάτιο με τους παραμορφωτικούς καθρέφτες στο λούνα παρκ μπορεί να παραμορφώνει το είδωλό μας στον καθρέφτη, όμως δεν παύει να δείχνει εμάς. Μας φοβίζει γιατί καταλαβαίνουμε ότι οι άλλοι είμαστε εμείς. Εδώ, ο Χ του κόμματος ή ο Ψ από το κεφαλοχώρι υπολογίζονται περισσότερο από έναν νέο μορφωμένο άνθρωπο, με αποτέλεσμα μια Ελλάδα καθεστωτική, εμφυλιακή. Όπου η αμορφωσιά εκπροσωπείται δημόσια και τα καταπατημένα μας δικαιώματα εξαργυρώνονται με μια μόνιμη θέση στο Δημόσιο. Έτσι, το δικό μας σήμερα θα είναι και το σκοτεινό αύριο αυτού του τόπου.

«Ριάλιτι ολοκληρωτισμού»

Στην ταινία «Η ανταρσία της κόκκινης Μαρίας» του, λέει ο Κώστας Ζάπας, «δεν υπάρχουν ετερόφυλοι ή ομοφυλόφιλοι άνθρωποι, αλλά ελεύθεροι και ανελεύθεροι. Οι ελεύθεροι δίνουν το σώμα, την ψυχή, το πνεύμα και τον νου τους όπου αυτοί επιθυμούν και οι ανελεύθεροι δεν δίνουν τίποτα από αυτά. Στην αρχαία Κρήτη ήταν μεγάλη προσβολή για μια οικογένεια αν ο νέος απόγονός της δεν επιλεγόταν από κάποιον “εραστή” για να του μάθει την τέχνη του πολέμου και του έρωτα. Σήμερα, ο πολιτικός άνθρωπος είναι ένας ελεύθερος άνθρωπος, δεν ακολουθεί την ηθική με το ημερολόγιο ούτε κόβει τιμολόγιο στους οργανωμένους εκπροσώπους της για να πλουτίσει. Σε μια κοινωνία σαν την ελληνική, όπου το ερωτικό πρότυπο περιορίζεται, οι “όμοιοι” τείνουν να γίνουν ένα ριάλιτι ολοκληρωτισμού».

«Η άρνηση της πολιτείας να συμμετέχουν στα κινηματογραφικά βραβεία ποιότητας ψηφιακές ταινίες παραβιάζει τον νόμο περί ανταγωνισμού», υποστηρίζει ο σκηνοθέτης Κώστας Ζάππας. «Θα μπορούσαν οι ταινίες μου να είναι σταβραβεία, όμως αρνήθηκα να είμαικρατικοδίαιτος επαναστάτης. Οι “Μικρές ελευθερίες” παρότι ήταν συ-

μπαραγωγή της Zentropa του Λαρς φον Τρίερ, δεν παίχτηκε ούτε στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΚΩΣΤΑ ΖΑΠΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

2010-07-25T11:53:00.000+03:00

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΚΩΣΤΑ ΖΑΠΑ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

«Έρχονται στα Εξάρχεια για να το εξαργυρώσουν»

Της ΕΥΑΝΝΑΣ ΒΕΝΑΡΔΟΥ

Φωτογραφία από τα γυρίσματα ΕΛ. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΟΥ

Και ο Κώστας Ζάπας, πάντως, αυτή τη γειτονιά διάλεξε για τα γυρίσματα της νέας του ταινίας. Ηρέας στην «Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας» είναι ένας πρώην τρομοκράτης, που ντύνεται γυναίκα και δίνει αυτοσχέδιες παραστάσεις στα καφέ μιας πόλης χωρίς όνομα

Ο Κώστας Ζάπας φτιάχνει ταινίες σκληρές, νατουραλιστικές. Κάποιοι δεν αντέχουν την ωμότητα των εικόνων του: βία, αιμομιξία, βουβή απελπισία. Για τον Λαρς Φον Τρίερ και την εταιρεία του, όμως, ήταν μια μικρή αποκάλυψη. Και μπήκαν συμπαραγωγοί στην προηγούμενη ταινία του: τις «Μικρές ελευθερίες», το τελευταίο μέρος της τριλογίας του με θέμα την οικογένεια («Uncut family», «The last porn movie»), στο οποίο δεν δίστασε να δείξει έναν πατέρα-δυνάστη να εκπορνεύει τα παιδιά του και να έχει σεξουαλικές σχέσεις με την κόρη του.

Στη νέα ταινία του, την «Ανταρσία της Κόκκινης Μαρίας», μια αμιγώς ανεξάρτητη ταινία, ο Αντώνης Παπαδόπουλος, ο μάτσο πατέρας στις «Μικρές ελευθερίες», ενσαρκώνει έναν πρώην τρομοκράτη, που ζει χωρίς νόμους: ντυμένος γυναίκα, με το όνομα η «Κόκκινη Μαρία», κρύβεται στο περιθώριο ως πόρνη, αλλά βγάζει το μεροκάματο δίνοντας αυτοσχέδιες παραστάσεις σε διάφορα καφέ μιας πόλης δίχως όνομα. Μια μέρα, στον δρόμο, συναντά ένα εθισμένο στο αλκοόλ αγόρι, ετοιμοθάνατο από επίθεση νεοφασιστών. Το σώζει, αλλά του ζητά να τον σκοτώσει. Το αγόρι αρνείται. Μαζί, πλέον, ζουν «μια μαγική προσωπική επανάσταση» και δίνουν παραστάσεις στις οποίες μιλούν για έναν νέο πολιτικό Θεό...

Αλλη μια ακραία, «έντονα πολιτική» κατά τον σκηνοθέτη της, ταινία γύρω από τη θρησκεία και το κράτος, που ξεκίνησε πριν από λίγο καιρό γυρίσματα στα Εξάρχεια με παραγωγό και πάλι τον Γρηγόρη Αθανασίου. Εκεί άλλωστε ζει και ο σκηνοθέτης, εκεί εντόπισε και τους πρωταγωνιστές του: τον νεαρό, πρωτοεμφανιζόμενο Χρήστο Βερνίκο, με το σκληρό, εκφραστικό βλέμμα, και πριν από χρόνια, τον Αντ. Παπαδόπουλο, που στα νιάτα του δούλεψε με τον Κουν κι ύστερα άνοιξε ένα ψητοπωλείο στην πλατεία.

Βρεθήκαμε κι εμείς στο πρώην «Φοιτητικό καφενείο» και νυν καφέ-μπαρ «Dassein», που επέλεξε για ένα γύρισμά του ο σκηνοθέτης, τον οποίο η «Guardian» έχει χαρακτηρίσει «έναν από τους πρωταγωνιστές της ανερχόμενης νέας ελληνικής κινηματογραφικής γενιάς». Το πατάρι του καφέ αποτέλεσε για λίγο το σκηνικό μιας γκροτέσκας όσο και σκληρής σκηνής, με προεξάρχοντα τον πανύψηλο πρωταγωνιστή: με βαμμένα ξανθά, μακριά μαλλιά, έντονα μακιγιαρισμένος και ντυμένος με μίνι, στρας, ψηλοτάκουνα και φτερά, παρουσίαζε μια μάλλον κωμικοτραγική εικόνα.

Πιτσιρικάς, ο Αντ. Παπαδόπουλος, όπως μας είπε, ήρθε από ένα χωριό της Καρδίτσας στα Εξάρχεια και δούλεψε σε πλυντήριο. «Έκανα κατ' οίκον παραδόσεις με ποδήλατο σε όλη την Αθήνα την εποχή που η Βαλτετσίου ήταν ακόμα χωματόδρομος», λέει νοσταλγικά. «Τότε που κάναμε καντάδες στα Εξάρχεια». Γι' αυτόν οι αναφορές της ταινίας στους νεοφασίστες είναι ένα εύστοχο σχόλιο για το σήμερα. Στα (γυμνά, λόγω ρόλου) πόδια του παρατηρήσαμε κάτι σημάδια. «Είναι από τις σφαίρες που έφαγα στο Πολυτεχνείο», μας είπε.

Στη σκηνή που παρακολουθήσαμε, η Κόκκινη Μαρία, παρέα με το «χαμίνι των δρόμων» που έχει περιμαζέψει, δίνουν άλλη μια από τις ξεπερασμένες παραστάσεις τους «μπουκάροντας» σε ένα καφέ. Όμως τους την έχουν στημένοι κάτι νεοναζί που τους επιτίθενται με λοστούς. Οι δύο άντρες βγάζουν όπλο και καταφέρνουν να διαφύγουν. Έχουν προλάβει να ολοκληρώσουν το νούμερό τους: «Ο Θεός είναι το Κράτος», τραγουδούν. «Αν η ζωή είναι με τους νεκρούς, τότε γιατί να είμαστε καλοί με τους ζωντανούς;».

Τη μουσική της ταινίας συνυπογράφει παρέα με τον Ασημάκη Ρέπα ο Αλέξανδρος Σπανίδης, τραγουδιστής των «Potergeist», που στην ταινία υποδύεται έναν από τους νεοφασίστες. Ανάμεσα στους κομπάρσους του Ζάπα, άλλωστε, συναντά κανείς από διανοούμενους μέχρι μέλη εθελοντικών οργανώσεων.

Ο σκηνοθέτης, που κάνει πάντα ο ίδιος κάμερα στις ταινίες του, μας βάζει λίγο περισσότερο στον ιδιότυπο κόσμο του: «Ο ήρωας είναι ένας άνθρωπος σε απόλυτη ανταρσία: προσωπική, κοινωνική, πολιτική. Ασύλληπτος τρομοκράτης και ταυτόχρονα καλλιτέχνης, που ζει με την απόλυτη ελευθερία που όλοι θα ζηλεύαμε, αλλά χωρίς να υπακούει σε κανένα νόμο. Και σκοτώνει χωρίς καμία αναστολή: η σκοτεινή πλευρά της ελευθερίας...».

Όχι, δεν πρόκειται για ομοφυλόφιλο. «Αν και τον βλέπουμε να έχει ερωτικές επαφές με άντρα. Απλώς δεν έχει την τρέχουσα ηθική. Στην Ελλάδα δεν έγινε ακόμα καμία επανάσταση κάτω από τη μέση...». Οι ταινίες του έχουν πάντα αντρικό γυμνό. Και όλα δείχνουν πως αυτή θα είναι η πιο ακραία απ' όλες. Η τρομοκρατία εδώ δεν παίρνει συγκεκριμένο πρόσωπο. «Όσο βιώνουμε την εποχή της κατάργησης των ιδεολογιών», υποστηρίζει ο σκηνοθέτης, «καμία επανάσταση δεν μπορεί να πετύχει. Το μόνο που μπορούμε να κερδίσουμε είναι μικρές ελευθερίες της καθημερινότητας. Και ο ήρωας ως ιδεολόγος ξεκίνησε. Όμως κατέληξε να λέει: «Πεθάναμε από μέσα».

Δεν είδαμε το όνομα του Ζάπα στις υπογραφές των Κινηματογραφιστών στην Ομίχλη. «Δεν με φώναξε κανείς», λέει. «Χρόνια τώρα φωνάζω πως τα Κρατικά Βραβεία είναι παράνομα καθώς δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή σε ψηφιακά γυρισμένες ταινίες. Ημουν πάντα εντελώς μόνος. Ούτε ένας δεν με στήριξε όταν αποκλείστηκαν από το φεστιβάλ οι "Μικρές ελευθερίες". Όλο αυτό μου θυμίζει λίγο τα Εξάρχεια: ξέρετε πόσοι έρχονται εδώ για να το γράψουν στην ταυτότητά τους και ύστερα το εξαργυρώνουν;».